ToermalijnDe toermalijn is een edelsteen die in verschillende kleuren kan voorkomen, dankzij deze variëteit aan kleuren is het een geliefde edelsteen.

Juist deze variëteit aan kleuren heeft de toermalijn zo populair doen maken, vaak zijn op één steen twee of meerdere kleuren te herkennen.

Toermalijn

De toermalijn wordt in landen als Brazilië, Amerika, Madagaskar, Sri Lanka, Mozambique, Pakistan en Afghanistan in zowel gesteenten als in alluviale afzettingen gevonden.

De steen was al sinds de Middeleeuwen bekend in het gebied rond de Middellandse Zee, maar werd pas in 1703 door de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) meegenomen naar West-Europa.

In het oude Arabië werd de toermalijn gezien als “steen van de zon”, deze steen zou het hart sterker maken en beschermen tegen tegenslagen en nachtmerries.

De edelsteen werd door de Nederlanders vernoemd naar het Singalese woord ‘Turmali’, dit betekent “steen met vele kleuren”.

Vroeger werden vooral de rubellieten (rode toermalijn) door kunstenaars omdat ze de creativiteit van deze kunstenaars zouden vergroten.

Verschillende kleuren toermalijn

Zoals gezegd heeft de toermalijn vele gezichten. Bijvoorbeeld de (bijna) kleurloze achroiet, deze steen is zeer zeldzaam en zeer kostbaar.

De meest bekende en gebruikte toermalijn is de schörl, deze steen is compleet zwart en wordt vaak gedragen tijdens begrafenissen. De schörl is vernoemd naar een oude mijnwerkersuitdrukking voor valse steen.

Maar de zogenaamde watermeloen toermalijn is de meest gewilde kleur, deze steen heeft een roze kern en een donkergroene buitenkant.

Moorkop en Turkenkop

Schörl toermalijn zwartEen bijna kleurloze toermalijn met het zwarte kristaleinde wordt in de volksmond een ‘Moorkop’ genoemd, terwijl een groene steen met een rood kristaleinde een ‘Turkenkop’ wordt genoemd.

De eerder genoemde rubelliet is een roze tot rode steen, met soms een klein beetje violet erdoor. De rubelliet is het meest waardevolle in een heldere robijnkleur.

Andere variaties van de toermalijn zijn de bruine draviet, de blauwe indigoliet, de groene verdeliet en de paars/violette siberiet.

Echter deze benamingen worden de laatste jaren niet meer veel gebruikt, men zegt tegenwoordig simpelweg de kleur die men wenst, zoals groene toermalijn of blauwe toermalijn.

Piëzo-elektrisch

Doordat toermalijnen piëzo-elektrisch zijn kunnen ze tot vibreren worden gebracht. Ja, je leest het goed, deze edelsteen kan vibreren.

Piëzo-elektrisch betekent dat er verschillende elektrische ladingen (+ en -) kunnen worden gevormd aan weerszijden van de steen door de edelsteen samen te drukken of te verhitten.

De steen werd voorheen echter ook veel als pijpenrager gebruikt omdat hij wanneer hij statisch geladen is ook as, vuil en papiersnippertjes aantrekt.

Mede dankzij deze eigenschap wordt de toermalijn veel gebruikt in de elektrotechniek.

Hoewel toermalijn voorkomt in de zandfractie van de Nederlandse Kwartaire riviersedimenten is het niet zo dat je in Nederland grote edelstenen kunt vinden.

Helaas, maar troost je met de gedachte dat het wel de Nederlanders waren die de toermalijn hebben geïntroduceerd in West-Europa.

Toermalijnen slijpen

Het bewerken van een toermalijn is zeer moeilijk omdat de steen erg breekbaar is, het slijpen van de steen kan het beste gedaan worden door een ervaren edelsteenslijper.

Transparante toermalijnen worden meestal gefacetteerd geslepen, dit houdt in dat er rond de hele steen kleine vlaktes in worden geslepen.

Voor troebelere stenen kiest men vaak voor de cabochon slijptechniek, hierbij wordt de edelsteen glad en bol geslepen.

De ondoorzichtige toermalijn wordt meestal gebruikt om trommelstenen en kralen van te maken. Trommelstenen zijn stenen die in een rubberen trommel met water en slijppoeder worden rondgedraaid waardoor de scherpe randen eraf slijten en een mooie gladde edelsteen ontstaat.

Helende werking

Watermeloen toermalijnDe toermalijn wordt door edelsteengenezers gebruikt om een aantal verschillende klachten te verhelpen.

Zo zou de zwarte schörl toermalijn zorgen voor neutraliteit en negativiteit omzetten naar positiviteit. Ook zou de zwarte steen pijnstillend werken en helpen bij bloedarmoede.

De blauwe toermalijn helpt vrouwen tijdens hun overgang van depressieve gevoelens en gedachten af te komen, terwijl de groene steen helpt bij het verwerkingsproces en (nieuwe) levensvreugde brengt.

Rubelliet, de rode toermalijn helpt u doelgericht te maken, maar toch ook flexibel te blijven.

Onderhoud

Toermalijnen reinigen met stroom of ultrasoon geluid is erg gevaarlijk, omdat de grensvlakken van met name de meerkleurige stenen zeer bros zijn.

Ook moeten grote abrupte temperatuurverschillen worden vermeden, het is daarom aan te raden om de steen simpelweg met een vochtige doek regelmatig kort te poetsen.